بازم بوی ماه مهر، بازم بوی پاککنهای دورنگ و تراشهای رومیزی. یادش بخیر اون روزا!
در رشد WordAbyss سهیم باشید
تبریک نوستالژیک «بوی ماه مهر» (دهه ۶۰ و ۷۰) 1405
متنهای خاطرهانگیز و طنز برای دهه شصتیها و هفتادیها به مناسبت اول مهر، مرور خاطرات مدرسه، نیمکتهای چوبی و سرود باز آمد بوی ماه مدرسه. 1405
نوستالژیک
سلامتی دهه شصتیها که اول مهر با روپوشهای گشاد و کیفهای سنگین میرفتن مدرسه. یادش بخیر.
یادش بخیر صفهای صبحگاه، قرآن خوندن سر صف، و لیوانهای تاشو که همیشه تو کیفمون بود.
بوی ماه مهر برای ما یعنی بوی نارنگی وسط کلاس، بوی بخاری نفتی و بوی گچ تخته سیاه.
کجاست اون روزایی که جلد کردن دفتر و کتاب با روزنامه و پلاستیک، بزرگترین دغدغه شب اول مهرمون بود؟
یادش بخیر، استرس پرسش کلاسی و پای تخته رفتن، و لذت شنیدن صدای زنگ آخر.
نسلی هستیم که با شعر «باز آمد بوی ماه مدرسه» بزرگ شدیم و هنوزم با شنیدنش دلمون میلرزه.
یادتونه تغذیههای نون و پنیر و گردو؟ یادتونه پاککنهایی که بوی آدامس میداد ولی پاک نمیکرد؟
اول مهر مبارک بر همشاگردیهای قدیمی که الان هر کدوم یه گوشه دنیا مشغول زندگیان. دلمون برای اون سادگی تنگ شده.
سلامتی معلمهایی که با یه نگاهشون ساکت میشدیم و با یه لبخندشون دنیا رو بهمون میدادن.
طنز
اول مهر تسلیت باد! یادش بخیر اون موقعها که ۷ صبح بیدار شدن حکم اعدام داشت!
یادش بخیر اون دفترا که جنس کاغذش از کاه بود و پاککن که میزدی سوراخ میشد!
دهه شصتی یعنی کسی که با کتونی میخی تو حیاط آسفالت مدرسه فوتبال بازی میکرد و زنده میموند!
یادتونه وقتی مبصر اسممون رو مینوشت پای تخته و جلوش ضربدر میزد، انگار حکم تیرمون صادر شده؟
هنوزم نفهمیدم چرا والدینمون اصرار داشتن لباس مدرسه رو دو سایز بزرگتر بخرن که «سال بعد هم بپوشیم»!
اون لحظهای که معلم میگفت «از همونی که بلدی نپرسیدم»... ترسناکترین جمله تاریخ بود.
یادش بخیر زنگ ورزش و پوشیدن لباس ورزشی زیر شلوار مدرسه تو رختکنهای تنگ و تاریک!
تنها خوشحالی اول مهر این بود که ببینی کدوم رفیقت باهات تو یه کلاس افتاده.
یادتونه پاککنهای جوهری که قرار بود خودکار رو پاک کنن ولی دفتر رو سوراخ میکردن؟ تکنولوژی فریب بود!
به سلامتی اون روزا که تنها گروهمون گروه سرود مدرسه بود و ادمینش مربی پرورشی!
احساسی
دلم لک زده برای یه بار دیگه نشستن پشت اون نیمکتهای چوبی سه نفره و شیطنتهای یواشکی.
کاش میشد برگردیم به روزایی که تنها زخممون، زخم زمین خوردن تو حیاط مدرسه بود.
اول مهر بهانه است، دلم برای کودکیهای گم شدهام تنگ شده. یاد یاران دبستانی بخیر.
چه زود گذشت روزهایی که آرزو میکردیم زودتر بزرگ بشیم، و حالا آرزو داریم برگردیم به کلاس اول.
صدای زنگ مدرسه هنوز تو گوشمه، صدایی که ما رو از رویا به واقعیت شیرین کلاس درس میبرد.
همشاگردی سلام! هنوزم یادته اون روزا رو؟ یادته قواهایی که دادیم و رویاهایی که داشتیم؟
دفتر خاطرات کودکیمان با جوهر آبی و قرمز معلمها نمره ۲۰ گرفته. یادش بخیر.
گاهی دلم میخواهد از هیاهوی بزرگسالی فرار کنم و پناه ببرم به حیاط کوچک مدرسهمان.
بوی ماه مهر، عطر تند خاطرات است که چشمانمان را نمناک میکند. کجایید ای خاطرات ناب؟
نسل ما، نسل امید و آرزوهای ساده بود. اول مهر بر تمام کودکان دیروز مبارک.
خاطرهبازی
لیوانهای قرمز تاشو، جامدادیهای مگنتی دکمهدار، خطکشهای شابلوندار... یادش بخیر!
یادش بخیر دیکتههای پاتختهای و گچهایی که همیشه لباسامون رو سفید میکرد.
کیفهای مدرسه که قفلهای سگکی داشت و همیشه خراب میشد. یادش گرامی!
پیک نوروزی، کابوس تعطیلات عید بود ولی حل کردنش با کمک بزرگترا چه کیفی میداد.
اون روزا که بخاری نفتی چکه میکرد و بوی نفت با بوی نم بارون قاطی میشد.
یادتونه وقتی ناظم میومد تو کلاس و همه به احترامش خبردار میایستادیم؟ ابهتی داشت واسه خودش.
زنگهای تفریح و صف بوفه برای خریدن کیک و ساندیس، چه دورانی بود.
کارتهای صدآفرین و هزارآفرین که جمع میکردیم تا جایزه بگیریم. ارزشمندترین داراییمون بود.
یادش بخیر نقاشی کشیدن گوشه کتابا و نوشتن اسممون روی نیمکت.
اول مهر برای ما یعنی شروع فصل سرما، ولی دلهامون گرم بود به دوستیهای بیآلایش.
دانستنیهای تبریک نوستالژیک «بوی ماه مهر» (دهه ۶۰ و ۷۰) 1405
نوستالژی دهه ۶۰ و ۷۰
برای متولدین دهه شصت و هفتاد، اول مهر طعم و بوی متفاوتی دارد. این نسل که دوران تحصیل خود را در شرایط خاص پس از انقلاب و جنگ سپری کردند، خاطرات مشترکی از مدارس دوشیفته، نیمکتهای سه نفره و کمبود امکانات دارند که با نوعی صمیمیت و سادگی گره خورده است. عبارت «بوی ماه مهر» ناخودآگاه آنان را به یاد آهنگ معروف قیصر امینپور و حال و هوای آن دوران میاندازد.
نمادهای مدرسه در آن دوران
لیوانهای تاشو، پاککنهای دورنگ، تراشهای رومیزی، دفترهای تعاونی با کاغذ کاهی، و روپوشهای یکشکل و گشاد، از نمادهای بارز دوران تحصیل این نسل هستند. جلد کردن کتابها با روزنامه و پلاستیک شفاف، آیینی بود که هر سال در اواخر شهریور با کمک خانواده انجام میشد و حس مسئولیتپذیری را تقویت میکرد.
تفاوت تحصیل دیروز و امروز
مقایسه مدارس آن دوران با امروز، تفاوتهای عمیق فرهنگی و تکنولوژیکی را آشکار میکند. اگرچه امکانات آموزشی هوشمند و رفاهی امروز قابل مقایسه با بخاریهای نفتی و تختهسیاههای گچی نیست، اما بسیاری معتقدند که صمیمیت، احترام به معلم و ارزش دوستیها در گذشته پررنگتر بود.
آهنگ باز آمد بوی ماه مدرسه
این سرود زیبا که با شعر قیصر امینپور و آهنگسازی ناصر چشمآذر ساخته شد، به سرود رسمی اول مهر برای چندین نسل تبدیل شد. پخش این آهنگ از تلویزیون و بلندگوهای مدرسه، حس شروعی دوباره، آمیخته با کمی دلشوره شیرین را در دل دانشآموزان زنده میکرد.
حفظ خاطرات جمعی
مرور این خاطرات تنها یک حسرت گذشته نیست، بلکه راهی برای حفظ هویت جمعی یک نسل است. اشتراکگذاری این یادها در شبکههای اجتماعی و دورهمیها، پیوندهای عاطفی را محکمتر کرده و به نسل جدید نشان میدهد که والدینشان چگونه با کمترین امکانات، مدارج عالی را طی کردند.
سوالات متداول
شعر بوی ماه مهر از کیست؟
این شعر ماندگار سروده زندهیاد قیصر امینپور است.
آهنگساز سرود بوی ماه مدرسه چه کسی بود؟
مرحوم ناصر چشمآذر آهنگسازی این اثر خاطرهانگیز را بر عهده داشت.
چرا دهه شصتیها به اول مهر حس خاصی دارند؟
چون دوران تحصیل آنها با جمعیت زیاد دانشآموزی، کمبود امکانات و فضایی خاص و صمیمی همراه بود که خاطرات قوی مشترکی ساخته است.
مدارس دوشیفته یعنی چه؟
به دلیل جمعیت زیاد دانشآموزان در دهههای ۶۰ و ۷۰، مدارس در دو نوبت صبح و عصر فعالیت میکردند و دانشآموزان نوبتی به مدرسه میرفتند.
نیمکتهای سه نفره چه بود؟
باز هم به دلیل کمبود فضا، روی نیمکتهایی که برای دو نفر طراحی شده بود، سه دانشآموز مینشستند.
تغذیه رایگان در آن زمان چه بود؟
معمولاً بیسکویت، نان و پنیر بستهبندی شده و گاهی شیر شیشهای یا پاکتی توزیع میشد.
پیک نوروزی چه بود؟
دفترچهای از تکالیف که مدارس برای تعطیلات نوروز به دانشآموزان میدادند تا درسها فراموش نشود.
کارت صدآفرین چه کاربردی داشت؟
کارتهای کوچکی که معلمان به عنوان جایزه و تشویق به دانشآموزان درسخوان میدادند و حکم جایزه را داشت.
چرا دفترها را جلد میکردند؟
برای جلوگیری از پاره شدن و کثیف شدن کتابها و دفترها در طول سال تحصیلی، چون باید تا آخر سال سالم میماندند.
روزنامه دیواری چه بود؟
مقواهای بزرگی که دانشآموزان به صورت گروهی روی آن مطالب علمی و فرهنگی مینوشتند و روی دیوار مدرسه نصب میکردند.