روایت معتبر امام صادق (ع): «هیچ یک از ما نیست مگر اینکه مسموم یا مقتول میشود» (ما منا الا مسموم او مقتول).
در رشد WordAbyss سهیم باشید
تحقیق و بررسی علت رحلت پیامبر (ص): شهادت یا مرگ طبیعی؟ 1405
تحقیق جامع درباره شهادت پیامبر اکرم (ص) به وسیله سم، بررسی روایات شیعه و سنی، نقش یهود و منافقین، و دلایل قرآنی بر کشته شدن رسول خدا. 1405
شواهد شهادت
امام حسن مجتبی (ع) به معاویه فرمودند: پدرم با زهر شهید شد و من نیز با زهر شهید میشوم.
شیخ طوسی و شیخ مفید از بزرگان شیعه، مسمومیت پیامبر را تایید کردهاند.
در منابع اهل سنت (بخاری و مسلم) آمده که پیامبر در بیماری وفات فرمودند: رگ قلبم از اثر آن غذای مسموم خیبر قطع شد.
زن یهودی در جنگ خیبر گوشت مسموم به پیامبر تعارف کرد که اثر آن در بدن مبارک باقی ماند.
برخی روایات تاریخی از مسمومیت مجدد در روزهای پایانی عمر ایشان توسط منافقین داخلی خبر میدهند.
تغییر رنگ چهره و ورم بدن مبارک ایشان پس از وفات، از علائم مسمومیت بود.
پیامبر بارها خبر شهادت خود را به یاران نزدیک داده بودند.
شهادت، کمال مرگ است و شایسته نیست اشرف مخلوقات با مرگ طبیعی از دنیا برود.
قرآن کریم نیز احتمال کشته شدن پیامبر را مطرح کرده است (افائن مات او قتل...).
نظرات علما
علامه مجلسی: شهادت پیامبر بوسیله سم، مشهور میان علمای شیعه است.
شیخ مفید: ایشان در مدینه با سم به شهادت رسیدند.
برخی محققین معاصر معتقدند سم خیبر به تنهایی نمیتواند پس از چند سال باعث شهادت شود، لذا احتمال مسمومیت جدید قویتر است.
علمای اهل سنت نیز مسمومیت را قبول دارند اما آن را به ماجرای خیبر محدود میکنند تا فضیلت شهادت را ثابت کنند.
تفاوت دیدگاه فقط در زمان و نحوه مسمومیت است، اصل مسمومیت مورد توافق اکثر منابع است.
شهادت پیامبر، مظلومیت ایشان را دو چندان میکند.
دشمنان داخلی و خارجی همواره در پی ترور فیزیکی حضرت بودند (مانند لیله المبیت و جنگ تبوک).
نفوذ یهود و منافقین در مدینه، بستر این جنایت را فراهم کرده بود.
شهادت پیامبر، پرونده جنایات دشمنان اسلام را سنگینتر میکند.
اعتقاد به شهادت، مقام «شهید» را به مقامات بیشمار پیامبر میافزاید.
آیات قرآن
آیه 144 سوره آل عمران: «و ما محمد الا رسول... افائن مات او قتل» (آیا اگر بمیرد یا کشته شود به عقب باز میگردید؟).
خداوند احتمال کشته شدن را نفی نکرده است.
آیاتی که یهود را قاتلان پیامبران معرفی میکند، سابقه تاریخی این قوم را نشان میدهد.
دشمنی یهود و منافقین با شخص پیامبر در قرآن بارها ذکر شده است.
آیه «والله یعصمک من الناس» نشان میدهد جان پیامبر همواره در خطر بوده است.
ابعاد مظلومیت
پیامبر در شهر خود و در میان یاران خود غریبانه مسموم شدند.
جلوگیری از وصیت ایشان در کنار بستر شهادت، مظلومیت را تکمیل کرد.
گریههای حضرت زهرا (س) بر بالین پدر، گواه رنج شدید ایشان بود.
پیامبر با دلی پر خون از تفرقه امت، جهان را وداع گفتند.
کسانی که داعیه خلافت داشتند، در لحظات جان دادن پیامبر ایشان را رها کرده و به سقیفه رفتند.
غسل و کفن پیامبر تنها توسط علی (ع) و چند نفر از بنیهاشم انجام شد.
شهادت ایشان آغاز مصائب اهل بیت و حمله به خانه وحی بود.
«انا قتیل العبرات» فقط مخصوص امام حسین (ع) نیست، پیامبر نیز کشته اشکهاست.
تاریخ سعی کرده این جنایت بزرگ را لابلای کلمه «رحلت» پنهان کند.
ما وظیفه داریم از خون به ناحق ریخته پیامبر دادخواهی کنیم با انتظار فرج.
احادیث مرتبط
پیامبر (ص): هیچ پیامبری نبود مگر اینکه شهید شد.
امام رضا (ع): جدم مصطفی با زهر شهید شد.
عایشه: پیامبر در بیماری وفات میگفت درد خیبر بازگشته است.
عبدالله بن مسعود: اگر ۹ بار قسم بخورم پیامبر کشته شده، بهتر است تا یک بار قسم بخورم که طبیعی مرده.
امام صادق (ع): دو زن (از همسران) او را مسموم کردند (در برخی روایات خاص).
روایات دال بر اینکه شهادت میراث کرامت اهل بیت است.
روایات مربوط به توطئه اصحاب عقبه برای قتل پیامبر.
روایاتی که میگوید یهود همواره در کمین قتل پیامبر بود.
احادیثی که مقام پیامبر را بالاتر از همه شهدا میداند.
روایت: ما منا الا مقتول او مسموم.
دانستنیهای تحقیق و بررسی علت رحلت پیامبر (ص): شهادت یا مرگ طبیعی؟ 1405
آیا پیامبر اکرم (ص) به مرگ طبیعی از دنیا رفتند؟
در باور عمومی، از واژه «رحلت» یا «وفات» برای پایان زندگی پیامبر (ص) استفاده میشود. اما تحقیقات تاریخی و روایی نشان میدهد که ایشان به مقام رفیع شهادت نائل شدهاند. اصل کلی در روایات شیعه این است که «هیچ معصومی نیست مگر اینکه کشته یا مسموم میشود». اشرف مخلوقات عالم نیز از این قاعده مستثنی نیست و خداوند پاداش شهادت را که بالاترین خیر است، از حبیب خود دریغ نمیکند. بنابراین، تعبیر «شهادت» دقیقتر و مستندتر است.
ردپای سم خیبر یا توطئه داخلی؟
مشهورترین روایت درباره مسمومیت پیامبر، مربوط به جنگ خیبر و زنی یهودی به نام زینب بنت حارث است که گوشت مسموم به ایشان داد. اگرچه پیامبر متوجه شدند و کم خوردند، اما اثر آن سم در بدن ماند. با این حال، بسیاری از محققین معتقدند که آن سم نمیتوانسته پس از ۳ سال باعث مرگ شود و احتمالاً مسمومیت جدیدی در سالهای آخر عمر رخ داده است که توسط منافقین داخلی یا نفوذیهای یهود انجام شده است.
دیدگاه قرآن درباره قتل پیامبر
قرآن کریم در آیه ۱۴۴ سوره آلعمران میفرماید: «أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ». خداوند در این آیه احتمال کشته شدن پیامبر را در کنار مرگ طبیعی مطرح میکند و هشدار میدهد که مبادا پس از فقدان او (چه به مرگ چه به قتل) به جاهلیت برگردید. این آیه نشان میدهد که سناریوی قتل پیامبر امری دور از ذهن نبوده و تهدیدی جدی علیه جان ایشان وجود داشته است.
اجماع علمای شیعه و اهل سنت بر مسمومیت
جالب است بدانید که هم علمای شیعه (مانند شیخ مفید، شیخ طوسی و علامه مجلسی) و هم منابع معتبر اهل سنت (مانند حاکم نیشابوری، بیهقی، بخاری و مسلم) بر این نکته اشتراک دارند که پیامبر در اثر مسمومیت از دنیا رفتهاند. اختلاف تنها در زمان و عامل مسمومیت است. عبدالله بن مسعود، صحابی بزرگ، سوگند یاد میکرد که پیامبر کشته شده است. بنابراین، شهادت پیامبر یک حقیقت تاریخی است که کمتر به آن پرداخته شده است.
غربت پیامبر در لحظه شهادت
شهادت پیامبر تنها با زهر نبود، بلکه قلب مبارک ایشان از بیوفایی یاران، نافرمانی سپاه اسامه، و نزاع بر سر قدرت در آخرین لحظات عمرشان، جریحهدار بود. اینکه بدن مطهر پیامبر روی زمین مانده بود و گروهی برای تقسیم قدرت به سقیفه رفته بودند، بزرگترین مصیبت و زهر جانکاه برای رسول خدا بود. حضرت زهرا (س) و امیرالمومنین (ع) تنها کسانی بودند که پروانهوار گرد شمع وجودش میسوختند.
سوالات متداول
آیا پیامبر شهید شدند یا به مرگ طبیعی فوت کردند؟
طبق روایات معتبر شیعه و حتی اهل سنت، ایشان بر اثر مسمومیت به شهادت رسیدند.
چه کسی پیامبر را مسموم کرد؟
مشهور است که اثر زهر خیبر (توسط زن یهودی) بوده، اما روایاتی مبنی بر مسمومیت توسط منافقین داخلی در روزهای آخر نیز وجود دارد.
سند روایت «ما منا الا مسموم او مقتول» چیست؟
این روایت از امام مجتبی (ع) و امام صادق (ع) و امام رضا (ع) در کتب معتبری مثل بحارالانوار و کفایه الاثر نقل شده است.
چرا در تقویم مینویسند رحلت نه شهادت؟
رحلت واژهای عام است که شامل شهادت هم میشود (کوچ کردن)، اما برای تأکید بر مظلومیت، استفاده از لفظ شهادت بهتر است.
آیه قرآن درباره کشته شدن پیامبر کدام است؟
آیه 144 سوره آل عمران: افائن مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم.
نظر شیخ مفید درباره رحلت پیامبر چیست؟
ایشان در کتاب تصحیح الاعتقاد صریحاً میفرماید: پیامبر در مدینه با زهر مسموم و شهید شدند.
آیا یهود در شهادت پیامبر نقش داشت؟
بله، چه در ماجرای خیبر و چه در توطئههای مدینه، یهود همواره به دنبال ترور ایشان بود.
چرا برخی اصرار دارند بگویند مرگ طبیعی بوده؟
شاید برای پاک کردن دامن برخی افراد یا گروهها از اتهام قتل و یا عادی جلوه دادن فوت ایشان.
شهادت پیامبر در چه تاریخی بود؟
28 صفر سال 11 هجری قمری.
اولین کسی که بر پیکر پیامبر نماز خواند که بود؟
امیرالمومنین علی (ع) و سپس گروه گروه مردم بدون امام جماعت.