داستان‌هایی از کرامت و بخشش امام حسن مجتبی (ع) 1405

کنیزی شاخه گلی به امام حسن (ع) هدیه داد. امام در پاسخ او را در راه خدا آزاد کردند.

یاران تعجب کردند که برای یک شاخه گل، آزادی یک برده؟

امام فرمودند: خدا ما را ادب کرده که «و اذا حییتم بتحیة فحیوا باحسن منها» (پاسخ نیکی را بهتر بدهید).

این داستان نشان می‌دهد در منطق کریم، ارزش هدیه به قیمت آن نیست، به نیت هدیه دهنده است.

آزادی انسان‌ها، بزرگترین هدفی بود که اهل بیت با بهانه‌های مختلف انجام می‌دادند.

روزی امام حسن (ع) در حال طواف بودند، مردی فقیر از ایشان کمک خواست.

امام طواف مستحبی را رها کردند تا حاجت او را برآورده کنند.

بعدها پرسیدند چرا طواف را قطع کردید؟ فرمودند: برآوردن حاجت مومن از هزار طواف مقبول بالاتر است.

در نقلی دیگر، فقیری اظهار نیاز کرد و امام کفش‌های خود را به او دادند و خود پا برهنه برگشتند.

این ایثار یعنی گذشتن از ضروریات شخصی برای رفع نیاز دیگران.

روزی امام را دیدند که در باغ غذا می‌خورند و لقمه‌ای خود می‌خورند و لقمه‌ای جلوی سگی می‌اندازند.

شخصی اعتراض کرد و خواست سگ را بزند.

امام فرمودند: رهایش کن، من از خدا شرم دارم که جانداری به غذای من نگاه کند و من او را محروم کنم.

این داستان اوج مهربانی حتی با حیوانات را در مکتب اهل بیت نشان می‌دهد.

کریم کسی است که حتی حیوانات هم از سر سفره‌اش ناامید برنمی‌گردند.

مردی فقیر حالش را روی کاغذ نوشت و به امام داد.

امام قبل از خواندن نامه فرمودند: حاجتت برآورده است.

پرسیدند: ای پسر رسول خدا، شاید خواسته زیادی داشته باشد، چرا نامه را نخواندید؟

فرمودند: می‌ترسیدم در مدتی که نامه را می‌خوانم، ذلتِ انتظار را در چهره‌اش ببینم و خدا مرا مواخذه کند.

این یعنی سرعت در کار خیر و حفظ عزت نفس نیازمند، که درس بزرگی برای ماست.

روایت شده امام تمام موجودی خزانه خود را بیرون آوردند.

نیمی را جدا کردند و نیمی را به فقرا دادند، طوری که حتی یک لنگه کفش را دادند و یکی را برداشتند.

این رفتار نمادین، نشان‌دهنده عدم دلبستگی مطلق به دنیاست.

ایشان با این کار به جامعه یاد دادند که انباشت ثروت در حالی که دیگران گرسنه‌اند، اسلامی نیست.

اگرچه داستان ضمانت آهو به امام رضا (ع) مشهور است، اما در منابع قدیمی شبیه این داستان برای امام حسن (ع) هم نقل شده است.

ایشان پناهگاه هر موجود زنده‌ای بودند که به ایشان پناه می‌آورد.

حیوانات نیز بوی مهربانی ولی خدا را استشمام می‌کردند.

مروان حکم که دشمن سرسخت امام بود، وقتی امام شهید شدند زیر تابوت را گرفت.

امام حسین (ع) پرسیدند: تو که در حیاتش خون به دلش کردی؟

مروان گریست و گفت: با کسی دشمنی کردم که صبرش از کوه‌ها سنگین‌تر بود.

اخلاق کریمانه امام حسن (ع) حتی دشمنانش را پس از مرگش به اعتراف وادار کرد.

عرب بیابانی وارد مدینه شد و پرسید کریم‌ترین اهل این شهر کیست؟ همه خانه حسن بن علی (ع) را نشان دادند.

با اینکه دستانش خالی بود، اما با کوله‌باری از هدایا و شتران برگشت.

امام فرمودند: ما خاندانی هستیم که بخششمان، باران بهاری است که بر همه می‌بارد.

به فرزندان خود می‌آموختند که هنگام بخشش، دست خود را پایین‌تر از دست فقیر بگیرند.

می‌فرمودند: دستِ گیرنده، دستِ خداست؛ مبادا احساس برتری کنید.

این نکات ریز تربیتی، مکتب انسان‌ساز کریم اهل بیت را شکل می‌دهد.