دانشنامه روز دوازدهم ماه رمضان: زینت پوشش، لباس عفت و عدالت اجتماعی

بسم الله الرحمن الرحیم\n\nبخش اول: هستی‌شناسی ستر و عفاف\nروز دوازدهم، روز آراستگی به فضایل اخلاقی باطن و ظاهر است. دعای این روز با عبارت زیبای «اللهم زینی فیه بالستر و العفاف» آغاز می‌شود. خدا «ستار العیوب» است و دوست دارد بنده‌اش نیز مستور باشد. «ستر» یعنی پوشاندن عیوب خود از دیگران و نریختن آبروی خود با گناه. «عفاف» یعنی خویشتن‌داری و کنترل غرایز. این دو، زینت مومن هستند. برخلاف زینت‌های دنیوی که با طلا و جواهر است، زینت روح با حیا و عفت است. روزه بدون عفاف، تنها گرسنگی کشیدن است.\n\nبخش دوم: جامعه‌شناسی قناعت و انصاف\nفراز دوم دعا، «و استرنی فیه بلباس القنوع و الکفاف» (و مرا به لباس قناعت و کفاف بپوشان)، به اقتصاد اسلامی اشاره دارد. قناعت یعنی راضی بودن به داشته‌ها و کفاف یعنی داشتن به اندازه نیاز. جامعه‌ای که لباس قناعت بپوشد، ذلیل نمی‌شود. فراز سوم، «و احملنی فیه علی العدل و الانصاف» (و مرا بر عدالت و انصاف وادار کن)، بعد اجتماعی روزه را تکمیل می‌کند. انصاف یعنی آنچه برای خود می‌پسندی برای دیگران هم بپسندی. این قاعده طلایی اخلاق است.\n\nبخش سوم: ابعاد عرفانی و امنیتی\n«و آمنی فیه من کل ما اخاف»؛ و مرا از هرچه می‌ترسم ایمن گردان. ترس‌های انسان ریشه در دلبستگی‌ها دارد. کسی که قناعت دارد، از فقر نمی‌ترسد. کسی که عفیف است، از رسوایی نمی‌ترسد. عرفان اسلامی می‌گوید امنیت واقعی در سایه «عصمت» است که در اینجا درخواست شده (بعصمتک یا عصمة الخائفین). خدا نگهدارنده کسانی است که از غیر او می‌ترسند و به او پناه می‌برند.\n\nبخش چهارم: اخلاق پوشش\nدر روز دوازدهم، تاکید ویژه‌ای بر حجاب ظاهری و باطنی است. ستر تنها پوشش بدن نیست، بلکه پوشاندن رازهای مردم و عدم تجسس نیز مصداق ستر است. عدالت و انصاف در محیط کار و خانواده، یعنی حق هر کس را بدون کم و کاست ادا کردن. اگر کارمندیم، کم‌کاری نکنیم؛ اگر کارفرماییم، حق زیردست را ضایع نکنیم.\n\nبخش پنجم: تحلیل نماز شب دوازدهم\nنماز شب دوازدهم، ۸ رکعت است که در هر رکعت پس از حمد، ۳۰ مرتبه سوره قدر (انا انزلناه) خوانده می‌شود. این نماز بسیار سنگین و پرمحتواست (مجموعاً ۲۴۰ بار سوره قدر). با توجه به نزدیک شدن به نیمه ماه و شب‌های قدر، این حجم از تکرار سوره قدر، روح را برای درک عظمت قرآن و ولایت آماده می‌کند. عدد ۳۰ شاید اشاره به ۳۰ جز قرآن باشد که در شب قدر نازل شده است.